فرآیند سوگواری و راه‌های مواجهه با آن در ایام کرونا

حمید حدیدیان در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به اینکه یکی از زمان‌های سخت زندگی، زمانی است که کسی یا چیزی که برای ما مهم و عزیز است را از دست می‌دهیم، اظهار کرد: از دست دادن بستگان، تجربه شایع انسانی است، به طوری که هر چه سن انسان‌ بیشتر می‌شود، افراد بیشتری را از دست می‌دهد که در این اوقات، احساسات قوی زیادی به سراغ انسان می آید.


وی با بیان اینکه پس از، از دست دادن اشخاص گاهی افراد احساس می‌کنند که این رنج پایانی ندارد و در برخی مواقع افراد وانمود می‌کنند اتفاقی نیفتاده است، افزود: در بسیاری از موارد، انسان‌های داغ‌دیده امیدوارند که دوباره شخص مورد نظر به زندگی آن‌ها بازگردد، با این حال، از دست دادن و سوگ به دنبال آن، فقط شامل حال از دست دادن اشخاص نمی‌شود، بلکه گاهی افراد چیزی را از دست میدهند که برای‌شان مهم است و یا حتی بخشی از سلامتی خود را از دست می‌دهند.


این روانشناس با بیان اینکه هر چه از دست دادن عزیزان شدیدتر باشد، سوگ نیز به دنبال آن شدیدتر خواهد بود، در رابطه با علائم سوگ، تصریح کرد: غم، بغض، گریه، افسردگی، ناامیدی، بی‌هدفی و سردی نسبت به زندگی، بی‌قراری، اشغال ذهنی زیاد به فرد از دست رفته، جست‌وجوی علت یا انگیزه جدایی یا از دست دادن، بی‌اشتهایی یا پراشتهایی، سخت خوابیدن، کاهش تمرکز و توجه، ناتوانی در فکر کردن به موضوع دیگر و میل شدید به برگرداندن شخص یا شی از دست رفته از جمله علائم ناشی از سوگ است.


وی در خصوص فرآیند سوگ، ادامه داد: فرآیند سوگ دارای مراحل شک یا انکار و انزوا، حسرت، افسردگی، خشم و قبول مسئله است که این فرآیند معمولا در میان افراد به یک نحو انجام می‌شود اما ممکن است قدم‌های این فرآیند بسته به افراد جابه‌جا شود، همه فرآیند ذکر شده طبیعی بوده و فرد ممکن است در مدت سوگواری رنج زیادی بکشد و پریشانی زیادی را تحمل کند ولی آن‌ چیزی که بر او می‌گذرد، عادی است.


حدیدیان راجع به مرحله اول سوگ، انکار و انزوا، اظهار کرد: اولین واکنش افراد به از دست عزیزان‌شان انکار است، به طوری که فرد واقعیت رخ داده را انکار کرده و مکررا جمله «این اتفاق نیافتاده و یا این اتفاق نمی‌تواند افتاده باشد» را تکرار می‌کند؛ انکار یک مکانیسم دفاعی است که سعی دارد شوک وارد شده به فرد را کاهش دهد و این مرحله زندگی را بی‌معنی و بی‌اررش ببیند، به طور کلی دوری از دیگران و انکار پاسخی موقت به شرایط پیش آمده است.


وی در خصوص مرحله حسرت فرآیند سوگ، افزود: در این مرحله فرد برای رسیدن به آرامش شروع به زیر و رو کردن مسئله می‌کند؛ معمولا این بررسی با جمله‌هایی که با «اگر» مانند اگر دکتر تشخیص صحیحی داده بود، اگر به او بیشتر سر زده بودم و غیره آغاز می‌شوند، انجام می‌شود، با این این کار فرد خاطرات گذشته خود را زیر و رو کرده، اشتباهات خود را می‌سنجد، به طوری که با این کارها تلاش می‌کند درد خود را کاهش دهد و این یکی از مکانیزم‌های دفاعی است که سعی دارد واقعیت را نبیند.


این روانشناس با اشاره به مرحله افسردگی فرآیند سوگ، تصریح کرد: ابتدا اندوه و پشیمانی و سپس آمادگی آرام فرد برای جدا شدن از کسی یا چیزی که دوستش دارد، است که در این مرحله، گاهی همه چیزی که فرد به آن نیاز دارد یک آغوش مهربان و یک جفت گوش شنوا بوده و پذیرش از دست دادن امکان دارد ناگهانی و غیرمنتظره باشد، به طوری که در این مرحله فرد همه مراحل رسیدن به آرامش و صلح با خودش را طی کرده و عزیزش را با آرامش بدرقه می‌کند.


کارشناس ارشد روانشناسی راجع به مرحله خشم فرآیند سوگ، ادامه داد: همانطور که تاثیرات انکار حقایق کاهش پیدا می‌کند، درد دوباره پدیدار می‌شود و مکانیسم دفاعی بدن این بار درد را از واقعیت به خشم تبدیل می‌کند که این خشم ممکن است روی اشیای افراد مختلف تخلیه شود.


حدیدیان در رابطه با مرحله قبول مسئله فرآیند سوگ، اظهار کرد: زمان برای کنار آمدن سوگ تعیین کننده نیست و سوگواری دارای مراحل خاصی است که باید این مراحل طی شوند، به طوری که گاهی اوقات پس از گذشت زمان طولانی از شدت سوگ کم نشده و سوگ حل نشده و باعث مشکلات و معضلات دیگری می‌شود که فرد علاوه بر سوگ باید با آن‌ها نیز دست و پنجه نرم کند.


وی با بیان اینکه افراد هنگام فقدان برای هر یک از این مراحل زمان‌های متفاوتی را صرف می‌کنند، شدت هر مرحله می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد و افراد مراحل سوگ را ممکن است جابه‌جا با ترتیب گفته شده تجربه کنند قابل ذکر است همه افراد همه مراحل را تجربه نمی‌کنند، افزود: سوگ یکی از احساسات سنگین و شدید در انسان است و انسان قوی نیز همانند هر انسانی در این مرحله از زندگی خود دچار رنج و پریشانی می‌شود و بیان این ناراحتی چیز عجیبی نبوده و قوی بودن به معنی نداشتن احساسات و هیجان‌ها نیست.


این روانشناس با بیان اینکه پیشرفت سوگ و کاهش علایم، بستگی به طی مراحل ذکر شده دارد که همیشه پشت سر هم نیستند، خاطرنشان کرد: گاهی ممکن است فرد در یکی از مراحل بماند و سوگ پیش نرود. در این جا است که گفته می‌شود سوگ پیچیده ایجاد شده و بر زندگی فرد سایه سنگینی انداخته است، به طور کلی هر مرحله دارای علایم و نشانه‌های خاص خود بوده و دید کلی از هر مرحله فرایند سوگ داشته باشید، در درک بهتر مرحله‌ای که هستید کمک خواهد کرد.


انتهای پیام

نظر دهید